ഇന്ത്യയുടെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പദ്മഭൂഷൺ മലയാളത്തിന്റെ പ്രിയ താരം മമ്മൂട്ടിയെ തേടി എത്തിയിരിക്കുകയാണ്. മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ച് മാസങ്ങൾക്കിപ്പുറമാണ് ഈ സന്തോഷവാർത്തയും. ദേശീയ പുരസ്‌കാരവേളയിൽ തഴയപ്പെട്ട ഭ്രമയുഗം എന്ന ചിത്രത്തിലെ കൊടുമൺ പോറ്റിയായി നടത്തിയ ഞെട്ടിക്കുന്ന പ്രകടനത്തിനാണ് മമ്മൂട്ടിക്ക് സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചത്. പദ്മഭൂഷൺ കൂടിയെത്തിയതോടെ നേട്ടങ്ങളുടെ വഴിയിൽ ഒരു നാഴികക്കല്ല് കൂടി ആണ് അദ്ദേഹം പിന്നിടുന്നത്. സിനിമയിൽ മമ്മൂട്ടിയുടെ 50 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയ വേളയിൽ രാജ്യസഭാംഗവും കൈരളി ടിവി മാനേജിങ് ഡയറക്ടറുമായ ഡോ. ജോൺ ബ്രിട്ടാസ് എഴുതിയ ലേഖനം വീണ്ടും ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്.

ലേഖനത്തിന്റെ പൂർണരൂപം

വർഷം 1981. ഇൻഫോസിസ് പിറന്ന വർഷം, നർഗീസ് വിടവാങ്ങിയ വർഷം, സ്ഫോടനം എന്ന സിനിമയുടെ പൂർണ്ണപേജ് പരസ്യത്തിലൂടെ മമ്മൂട്ടി എന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്ന വർഷം. മലയാള മനോരമ പത്രത്തിലായിരുന്നു ആ പരസ്യം. ഞാൻ കോളേജിലേക്കു കടക്കാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. മറ്റേതൊരു മലയാള നടനെയും പോലെ അല്ലാത്ത ആ സുന്ദരനായ യുവാവിനെ ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.

സ്ഫോടനം എന്ന പേര് തന്നെ എന്നോട് സംസാരിച്ചു. ബോറടിപ്പിച്ച ബോർഡിംഗ് സ്കൂൾ ജീവിതത്തിന്റെ ബന്ധനങ്ങൾ പൊളിച്ച്, കോളേജ് എന്ന ആവേശലോകത്തിലേക്ക് ഞാൻ കടന്ന കാലം.

അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ നേരിൽ കണ്ടത് കൃത്യം 20 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2001-ൽ. അന്ന് മമ്മൂട്ടി പുതുതായി ആരംഭിച്ച കൈരളി ടിവിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അവിടെയാണ് ഞാൻ ടെലിവിഷൻ പ്രൊഡക്ഷൻ പാഠങ്ങൾ പഠിച്ചത്. പെട്ടെന്ന് ആ മാറ്റിനി ഐഡൽ എന്റെ ബോസായി. അറിയുമോ, സ്ഫോടനം എന്ന 20 വർഷം പഴക്കമുള്ള പോസ്റ്ററിൽ നിന്നു നേരിട്ട് ഇറങ്ങിവന്നതുപോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അന്നും ഇന്നും—എന്നെക്കാൾ ചെറുപ്പക്കാരനായി തന്നെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ കാണുമ്പോൾ തോന്നുന്നത്. ഇന്നും അദ്ദേഹം എന്റെ ബോസാണ്.

പ്രായം കൂടാത്ത സ്വഭാവം

അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചാൽ, പ്രായമാകാത്ത രൂപത്തിന്റെ രഹസ്യം ഒരു മൂലധനത്തോടുകൂടിയ ത്യാഗമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറയും. ഗ്ലാമറിന്റെ ലോകത്ത്, മമ്മൂക്ക – കേരളത്തിൽ നമ്മൾ അദ്ദേഹത്തെ വാത്സല്യത്തോടെയും അഭിമാനത്തോടെയും വിളിക്കുന്ന പേര് – ഒരു “സാധാരണ” ജീവിതത്തെ നയിക്കുന്നു. ഒരുമിച്ച് യാത്രചെയ്യുമ്പോൾ, രുചികരമായ വിരുന്ന് കഴിഞ്ഞാൽ, അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ എവിടെ കാണാമെന്നു എനിക്ക് അറിയാം—ഹോട്ടൽ ജിമ്മിൽ. സമ്പത്ത് തന്റെ മധ്യവർഗ്ഗ മൂല്യങ്ങളെ ബാധിക്കാനാവില്ലെന്ന തീരുമാനത്തിലാണ് അദ്ദേഹം. ഈ ഗുണം മകൻ ദുൽഖർ സൽമാനും പൂർണമായി ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്.

ഔപചാരികതകൾക്കു പ്രാധാന്യം നൽകാത്തതിനാൽ മമ്മൂട്ടിയെ പലപ്പോഴും ആവേശപരനായ വ്യക്തിയെന്നു കരുതാറുണ്ട്. എന്നാൽ ആ സ്വഭാവം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള ബോധത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്. രണ്ടു മുഖത്തോടെയുള്ള പെരുമാറ്റം സാധാരണമായ ഒരു ലോകത്ത്, ഈ മനുഷ്യൻ നിലനിന്നു വളർന്നു ഐക്കണായി മാറിയതുതന്നെ അത്ഭുതമാണ്. 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കേരള കഫേ എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ‘തരംഗ’ത്തിന്റെ വരവിനെ സൂചിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് രഞ്ജിത്ത്, തന്റെ ഏക സൂപ്പർസ്റ്റാറിനെ എങ്ങനെ കണ്ടുമുട്ടി എന്ന് ഓർമ്മിക്കുന്നു. “1988-ൽ സംവിധായകൻ കമൽ ആണ് എനിക്ക് മമ്മൂട്ടിയെ പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. അദ്ദേഹം എനിക്ക് ഒരു ഹൃദ്യമായ ഷേക്ക് ഹാന്റ് തന്നു. അദ്ദേഹം എന്നെ അളക്കുന്നത് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. അതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശൈലി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൗഹൃദം ഒരിക്കലും കുറയില്ല,” അദ്ദേഹം പറയുന്നു.

കേരള കഫേ എന്ന പരീക്ഷണാത്മക ചലച്ചിത്ര സമാഹാരത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ ധൈര്യപ്പെട്ട ഏക സൂപ്പർസ്റ്റാർ മമ്മൂട്ടിയായിരുന്നു എന്നത് സൗഹൃദത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, വ്യത്യസ്തമായി ചിന്തിക്കുന്നവരോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിബദ്ധതയുടെയും തെളിവാണ്. നിരവധി പുതിയ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കളോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്, അവരിൽ പലരും ഇപ്പോൾ OTT പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെ ഇന്ത്യയിലുടനീളം പ്രശസ്തരാണ്. സിനിമാ സെറ്റുകളിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പുതിയ പ്രതിഭകളെ തിരിച്ചറിയുന്നു – സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ക്യാമറാമാൻമാർ, കരിയർ ബ്രേക്ക് തേടുന്ന അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർമാർ. അവരറിയാതെ തന്നെ, മമ്മൂക്ക അവരെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു, അവരുടെ കഴിവിനെക്കുറിച്ച് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ, അദ്ദേഹം തന്റെ ഡേറ്റുകൾ സ്വമേധയാ നൽകുന്നു.

സത്യം പറഞ്ഞാൽ

മലയാള സിനിമയുടെ എല്ലാ ‘പുതിയ തരംഗ’ങ്ങളിലും മമ്മൂട്ടി ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അത് അദ്ദേഹം ‘യെസ്-മെൻ’മാരെ വെറുക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ്. തിരക്കഥകൾ ചർച്ച ചെയ്യുമ്പോൾ, സംവിധായകരുടെ പ്രതിബദ്ധതയുടെ നിലവാരം പരിശോധിക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം അവരോട് ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുകയും, ആളുകൾ അവരുടെ മനസ്സ് തുറന്നുപറയുകയോ തന്നെ വെല്ലുവിളിക്കുകയോ ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലിബറൽ, പുരോഗമന ലോകവീക്ഷണത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്. തന്റെ രാഷ്ട്രീയം വ്യക്തമാക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും ഭയപ്പെടുന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിനും പത്മഭൂഷണും (1998 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു) ഇടയിൽ നിൽക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ വീക്ഷണങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഒരു മുന്നറിയിപ്പ്: സൗഹൃദങ്ങളുടെയോ അദ്ദേഹം പിന്തുണയ്ക്കുന്ന കാര്യങ്ങളുടെയോ വഴിയിൽ തന്റെ രാഷ്ട്രീയം വരാൻ അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും അനുവദിച്ചിട്ടില്ല.

ഷെഡ്യൂളിന് മുമ്പായി

സ്റ്റാനിസ്ലാവ്സ്കിയെ ആരാധിക്കുന്ന സമർപ്പിതമായ ഒരു മെതേഡ് ആക്ടറാണ് മമ്മൂട്ടി.. മമ്മൂട്ടിയുടെ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഒരു പുതിയ റോളിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അത് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വത്വത്തിന്റെ വാർപ്പ് മാതൃക തകർക്കുന്നു. ഒരു വലിയ വായനക്കാരനായ അദ്ദേഹം പുതിയ വെല്ലുവിളികൾ തേടി ക്ഷണിക്കപ്പെടാത്ത ലോകങ്ങളിലേക്ക് കുതിക്കുന്നു.

ഒരിക്കൽ, സംവിധായകൻ സത്യൻ അന്തിക്കാട് ഒരു പുതിയ തിരക്കഥ മമ്മൂട്ടിയെ മുൻനിർത്തി എഴുതുകയാണെന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞു. വേദിയിൽ തന്നെ അത് പ്രഖ്യാപിക്കാൻ ഞാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ കൈയടികൾ സദസിൽ നിറഞ്ഞു. പിന്നീട് സത്യൻ അന്തിക്കാട് പറഞ്ഞു:
“എന്റെ തലവേദന ഇപ്പോഴാണ് തുടങ്ങുന്നത്. ഞാൻ ഇപ്പോഴും തിരക്കഥയുടെ തുടക്കത്തിലാണെങ്കിൽ പോലും, മമ്മൂട്ടി ഇതിനകം കഥാപാത്രത്തിനായി തയ്യാറെടുപ്പുകൾ തുടങ്ങും.”

ടെക് പാട്രൺ-ഇൻ-ചീഫ്

മലയാള സിനിമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൂപ്പർതാരം ടെക് സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്ന ആളാണെന്നത് പലർക്കും അറിയില്ല. ഹാം റേഡിയോയിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ടെക് പ്രണയം തുടങ്ങുന്നത്. 1990-കളിൽ, മൊബൈൽ ഫോൺ സാധാരണമായതിനു മുമ്പ് തന്നെ, സെറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഭാര്യയുമായി അദ്ദേഹം ഹാം റേഡിയോ വഴി സംസാരിച്ചിരുന്നു.

ഒരു പുതിയ ഗാഡ്ജറ്റ് ഇഷ്ടപ്പെട്ടാൽ, അതിനായി ദൂരദൂരങ്ങളിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്യും. മറ്റുള്ളവർക്കും ഉപദേശങ്ങൾ നൽകും. ഒരിക്കൽ, എന്റെ തൊണ്ടവേദനയെക്കുറിച്ച് പരാതി പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ നടക്കാൻ പോകാറുണ്ടോ എന്ന് എന്നോട് ചോദിച്ചു. “ഉണ്ട്” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു ഇയർപോഡ് വാങ്ങിക്കാനും ചെവി മൂടുന്നത് സഹായകരമാകും എന്നും എന്നോട് പറഞ്ഞു. പിന്നെ എന്നോട് ആകാശവാണി കേൾക്കാനും അതാണ് എനിക്ക് ചേരുന്നത് എന്നും പറഞ്ഞു.